معرفی کتاب (هفته چهارم خرداد )

«رمان «آواز بلند»

مولف: علی اصغر عزتی

ناشر: شهرستان ادب

موضوع: رمان نوجوان

«رمان «آواز بلند» اثر علی اصغر عزتی پاک با موضوع دفاع مقدس و در مدت سه سال و نیم نگاشته شده و داستان جوانی به نام حبیب را در اوایل دهه 1360 را روایت میکند که مدام در پی فرار از جنگ است اما با تبعات آن روبه رو میشود.

رمان تصویری از جریان داشتن زندگی در کشاکش جنگ ارائه میکند.

رمان «آواز بلند» علیاصغر عزتیپاک یکی از رمانهایی است که به همین مسئله پرداخته و تصویری از وضعیت شهرها در دوران جنگ را به تصویر کشیده است. در این رمان خواننده پیوسته از بمباران شهرها و مناطق مسکونی میخواند. حتی در بخشهایی به مراد رژیم بعث از بمباران شهرها نیز اشاره میکند و خواننده متوجه میشود که شکست در جبهه نبرد، سبب خشمگین شدن صدام و انتقام گیری در شهرها شده است.

عزتیپاک در فضاسازی بسیار موفق بوده برای نمونه وقتی مشغول روایت تبعات ناشی از بمباران انبار نفت شهر است و به دوده حاصل از آتش گرفتن مخازن نفت اشاره میکند، خواننده خود را در میان دودهها میبیند. وقتی شخصیت اصلی کف پایش دود زده میشود به خوبی خواننده آن را لمس میکند. از این رو باید در فضاسازی رمان «آواز بلند» را یک اثر موفق دانست.

زیرا نه تنها در خلق موقعیتهای جنگی بلکه از تشویش و اضطرابی که در شخصیتهای مختلف هست نیز این فضاسازی بیرون میآید و خواننده خود را در موقعیت هرکدام از شخصیتها قرار میدهد. اضطراب و تشویشی که به آن اشاره شد حاصل یک شخصیت پردازی منطقی است که نویسنده کوشیده در هرکدام از افراد رمانش به آن بپردازد و همین سبب میشود که هیچکدام از شخصیتها سطحی نباشند و عمق داشته باشند.

شخصیت «حبیب» که راوی رمان نیز هست؛ جوانی در آستانه کنکور است که عشقی جوانانه نیز در وجودش پا گرفته که در کنار علاقه «حجت» (جوان روستایی) به خالهی حبیب (مهناز) نمادی از جریان داشتن زندگی در کنار جنگ و درگیری است. این مسئله یکی از همان ویژگیهایی است که در روایتهایی از شهرها در دوران جنگ بسیار حائز اهمیت است و عزتیپاک به آن بی توجه نبوده است. رمان «آواز بلند» اثر علیاصغر عزتیپاک را باید رمانی دانست که تصویری از جریان داشتن زندگی در کشاکش جنگ ارائه میکند.

نگرانیهای مادران رزمندگان و شهدا یکی دیگر از وجوهی است که در رمان عزتیپاک به چشم میآید. چشم انتظاریهایی که باز هم در ادبیات مغفول مانده و نویسنده کوشیده با خلق یک داستان تنها گوشهای از این موضوع را برای خواننده عیان کند. «عزیز خانم» یا همان شخصیت «فهیمه» مادری است که فرزندش به جبهه رفته و خبری از او نیست. او که مادربزرگ راوی است بسیار مضطرب و دلنگران است و این در رفتارها و واکنشهای او به خوبی بازنمایی شده و خواننده با رنجهایی که این مادران متحمل شدند به صورت ملموس آشنا میشود.

حتی شخصیت «آقاجان» که پدربزرگ حبیب است نیز تصویری از ایستادگی و تحمل پدران شهدا را به خوبی نشان میدهد و تلاشهای پدران شهدا برای یافتن سرنخی از فرزندانشان را به خوبی روایت کرده است.

«آواز بلند» رمانی است که عزتیپاک در روایت آن دست به خلاقیت زده و با وجود اینکه زمان به صورت خطی پیش میرود اما بخشهایی در ذهن راوی به گذشته رفت و برگشت میکند و در روایت رویدادها خواننده با شکست زمان روبرو میشود و همین پازل روایت نویسنده را تکمیل میکند از این رو این مسئله سبب میشود خواننده در مواجهه با قصه حواسش را جمع کند.

کتابخانه عمومی شهدای لواسانات...